Handige tips voor astrofotografie

Het fotograferen van de sterren of de maan kan best lastig zijn. U heeft hiervoor bijvoorbeeld bepaalde apparatuur nodig en moet denken aan de juiste camera-instellingen. Daarnaast is het onder andere belangrijk om na te denken over de locatie, het seizoen en de compositie voordat u astrofoto's gaat maken. Beginnen met astrofotografie brengt een aantal uitdagingen met zich mee, maar dat maakt het juist extra leuk om te doen! Wij hebben hieronder een aantal handige tips op een rijtje gezet om u helpen bij het maken van mooie astrofoto's. 

Het is belangrijk dat u tijdens het fotograferen van de sterren de juiste camera-instellingen kiest. Bij astrofotografie kunt u het beste handmatig scherpstellen, omdat het zo donker is dat de automatische scherpstelling niet goed werkt. Daarnaast is de ISO-waarde van uw camera erg belangrijk wanneer u het heelal vast wilt leggen. Vaak is de ISO-waarde afhankelijk van de locatie waar u fotografeert en de lichtsterkte. De ISO-waarde hangt ook erg af van de camera die u gebruikt. Bij een instap camera ziet u sneller ruis dan bij een professionele camera. Gebruik niet de hoogste ISO-waarde, omdat dit meer ruis geeft. De belichtingstijd is afhankelijk van wat u wilt fotograferen. Vaak willen astrofotografen een sterrenspoorfoto maken. Dit is een foto waarbij de sterren 'lijntjes' worden door de rotatie van de aarde. Hiervoor kunt u de sluiter voor een aantal minuten open laten staan. Wanneer u juist geen sterspoor wilt zien moet u minder lang belichten. Gebruik een groot diafragma om veel licht op de sensor te vangen, bijvoorbeeld f/2.8. Fotografeer wel altijd in RAW-formaat, zodat u zoveel mogelijk data heeft om te gebruiken in de nabewerking. Hiernaast ziet u in de tabel welke sluitertijden u kunt gebruiken totdat de sterren vervagen.

Om foto's te maken van de sterrenhemel moeten de omstandigheden perfect zijn. Het is belangrijk dat er geen bewolking is, omdat dit het zicht op de sterren verslechtert. Tijdens een bewolkte nacht heeft het weinig zin om te fotograferen. Houd het weerbericht goed in de gaten om ervoor te zorgen dat het niet bewolkt is. Ook wanneer de maan hoog aan hemel staat is het niet handig om te fotograferen. Er komt dan zoveel licht van de maan af dat de sterren en nevels niet goed meer te zien zijn. Bekijk online eerst de stand van de maan voordat u gaat fotograferen en kijk wanneer de maan opkomt en ondergaat. Bij een nieuwe maan hoeft u geen rekening te houden met de opkomst of ondergang, omdat deze dan niet zichtbaar is. Daarnaast kan het even duren voordat u uw apparatuur goed opgesteld heeft. Wanneer u aankomt op de locatie als de zon net ondergaat heeft u nog voldoende tijd en licht om uw apparatuur klaar te zetten. 

 Waar u ook rekening mee moet houden is dat de wintermaanden minder geschikt zijn voor astrofotografie, omdat de Melkweg dan achter de horizon verdwijnt en dus niet goed te zien is. In het eerste deel van het jaar staat de Melkweg horizontaal en in het tweede deel van het jaar verticaal. De beste maanden voor astrofotografie zijn van april t/m augustus. In het voorjaar is de Melkweg pas laat in de nacht goed zichtbaar.

Voordat u een astrofoto gaat maken, moet u zich bedenken waar u deze foto gaat maken. Voor echte beginners is het aan te raden om eerst in een achtertuin of parkje in de buurt te oefenen. Daarna kunt u een echte donkere, rustige plek opzoeken. Hoe donkerder de locatie, hoe minder lichtvervuiling en hoe betere astrofoto's u zult schieten. Het is lastig om in Nederland een goede donkere plek te vinden, omdat er veel lichtvervuiling is. De beste locaties om in Nederland astrofoto's te maken zijn onder andere de Waddeneilanden, de Veluwe, de Flevopolder, de Achterhoek of in de duinen. Toch kan het ook een creatief beeld opleveren wanneer u juist in drukke plaatsen met veel lichtvervuiling, zoals in de steden, een astrofoto maakt. 

Als u een bepaalde compositie in gedachten heeft is het goed om u te verdiepen in de positie van de sterren. Wanneer u bijvoorbeeld de Melkweg in een bepaalde positie wilt fotograferen is het handig om te weten wanneer de Melkweg horizontaal of verticaal staat. Online is hiervoor software te vinden die u helpt de stand van de sterren te zien. Een voorbeeld hiervan is de software Stellarium. U kunt ook astrofoto's maken met een element op de voorkant, zoals rotsen, heuvels, bomen of bijvoorbeeld mensen op de voorgrond zetten. 

Het nabewerken van astrofoto’s kan veel tijd in beslag nemen. Bij het bewerken van uw astrofoto's zijn de witbalans, het contrast en de helderheid het belangrijkst. U kunt onder andere de witbalans aanpassen in de camera-instellingen, maar dit kunt u ook aanpassen in bijvoorbeeld Adobe Lightroom. Een te warme witbalans zorgt ervoor dat de foto te oranje/geel wordt. Een de koude witbalans zorgt ervoor dat de foto blauw wordt. Zorg ervoor dat u bij het instellen van de witbalans een natuurlijke witte kleur of blauw licht krijgt. Wanneer u het contrast en de helderheid aanpast zal er meer detail verschijnen op de foto en komen de sterren echt naar voren.

Online is veel informatie te vinden over bijvoorbeeld de stand van de maan, maar het kan ook handig zijn om hiervoor een app te gebruiken op uw smartphone. Een voorbeeld hiervan is de app Photopills die meerdere handige functies bevat om astrofotografie te plannen. Met deze app kunt u onder andere de maan en de zon in de gaten houden en uw locatie plannen. Er zijn natuurlijk ook vele apps beschikbaar om het weer in de gaten te houden. 

  Terug naar de overzichtspagina