ND-filters, alles wat je moet weten

Zijn filters nog onbekend terrein voor je? Dan ben je aan het goede adres. In dit artikel vertellen we je alles over de ND-filters. Want wat doet het voor je foto’s? Of waar moet je opletten bij de aanschaf van je eerste filter? Let’s go!

Wat is een ND-filter?

Een ND-filter (ook wel grijsfilter) is eigenlijk een zonnebril voor je lens. Het is namelijk een lensfilter dat licht tegenhoudt. Deze filters zijn gemaakt van donker glas of plastic. Als je een ND-filter op je lens plaatst, zorgt het filter ervoor dat er minder licht op je camerasensor komt. Met als resultaat: minder snel overbelichte foto’s. Vooral handig wanneer je veel gebruik maakt van een groot diafragma of wanneer je de sluitertijd wilt verlengen. Dankzij het ND-filter maak je ook op deze momenten mooie scherpe en goed belichte foto’s.

Wat zijn stops?

Laten we snel de dansende vraagtekens in jouw hoofd wegnemen. Want als je helemaal nieuw bent in de wereld van filters, dan is het woord stops voor jou volledig onbekend. Stops zorgen ervoor dat je de hoeveelheid licht kan halveren of verdubbelen. De ND-filters worden ingedeeld in hoeveelheid stops. Zo kan je kiezen per foto hoeveel licht je wil tegenhouden of juist wil verdubbelen. Maar goed om te weten, is dat het gebruiken van een ND-filter ook effect heeft op het diafragma, de sluitertijd en de ISO-waarde. Door gebruik te maken van meer stops kan het beeld langer belicht worden en kan er dus met een langere sluitertijd worden gefotografeerd.

Zonder ND-filter

Met ND-filter

Hoe gebruik je een ND-filter?

We hebben je al even kort uitgelegd hoe je te werk kan gaan met stops. Maar voor we meer op het praktische gebied ingaan, is het handig om te weten met welke rekensommen je rekening kan houden. Vooral handig wanneer je de juiste stops wil aanschaffen voor jouw fotografie. Het verschil tussen bijvoorbeeld diafragma f/5.6 en diafragma f8.0 is één stop. Bij de sluitertijd werkt dit hetzelfde, een sluitertijd van 1/250 en 1/125 is ook één stop. Bij sommige filters wordt er een handig kaartje geleverd waarmee je eenvoudig kan zien wat de juiste sluitertijd is in combinatie met het grijsfilter.

Wanneer gebruik je een grijsfilter?

Er zijn verschillende redenen waarom je een ND-filter kan gebruiken. Een van de bekendste redenen om een ND-filter te gebruiken, is het vastleggen van beweging. Bekende plaatjes waar vaak een ND-filter aan te pas komt zijn: de waterval waar het water een zachte waas krijgt of een foto waarop veel motion blur te zien is, ook wel de bekende bewegingsstrepen van bijvoorbeeld auto’s. De reden dat je bij deze foto’s een grijsfilter gebruikt, is omdat je voor deze effecten een lange sluitertijd nodig hebt. Maar naast deze momenten zijn er natuurlijk nog meer, bijvoorbeeld bij het gebruik van een groter diafragma. Als je hiervoor kiest, ben je opzoek naar een kleine scherptediepte. De functie van een grijsfilter in dit geval is het beschermen tegen overbelichting. Een grijsfilter wordt vaak op deze manier gebruikt bij het vastleggen van portretten.

Zonder ND-filter

Met ND-filter

Een greep uit ons aanbod:

Variaties in de ND-filters

Grijsfilters zijn er in veel verschillende soorten. Zo kan je kiezen of je een vaste intensiteit wil of een variabele intensiteit. Als je kiest voor de vaste stops dan moet je van tevoren kiezen welke intensiteit je wil. Bij een variabel filter kan je op het moment zelf de juiste stand bepalen, erg fijn als je het filter voor alle mogelijkheden wilt gebruiken. De juiste stand kan je instellen door aan het filter te draaien. Door te draaien maak je het glas lichter of donkerder. Pas op: bij het volledig dichtdraaien van je filter heb je kans op zwarte vlekken in het beeld.

ND-filters met een vaste stop
Filters met een vaste stop zijn de filters die je het meeste ziet. Dit filter draai je op de voorkant van het objectief, in de schroefdraad. Deze filters zijn altijd voorzien van een vaste sterkte. Als je een andere sterkte nodig denkt te hebben, dan kan je een ander ND-filter vastschroeven op het objectief. De sterkte wordt altijd aangegeven in nummers of stops. Maar hier hebben we het al eerder over gehad. Een belangrijk detail is dat het formaat van je ND-filter overeenkomt met de diameter van je lens. Het is dus niet dat één filter op elke lens past.

ND-filter met een variable stop
De variabele filters werken net iets anders. Je schroeft het filter op het objectief waar je bijvoorbeeld je landschapsfoto’s mee maakt. Bij dit type filter kan je de sterkte instellen. Dit zorgt ervoor dat je zelf kan bepalen per situatie hoeveel licht je wil tegenhouden.

Variabele filters zijn vooral handig om te gebruiken wanneer je in veel verschillende omstandigheden werkt. Bijvoorbeeld wolken die de zon bedekken, dan kan je gelijk je filter aanpassen. Maar naast fotografie kan het ook helpen bij videografie.

ND filter en video

Ook bij het filmen met je camera kan een ND-filter je goed helpen. Maar waarvoor is die dan bedoeld? Dat lijkt heel erg op de redenen die we hierboven al benoemden, maar er is wel iets bijzonders bij het filmen waar je op moet letten. De sluitertijd moet namelijk het dubbele zijn van de framerate die je gebruikt. Vandaar het belang van ND-filters, want doe je het niet dan verandert je shot in een volledige lichtflits. Door het ND-filter worden de shots weer voorzien van de juiste lichtbalans, mocht dat nu net zijn wat je wil zien.

Tips en voordelen van een ND filter

Zo daar zijn we dan, alle basiskennis in huis. Maar om het voor jou nog iets makkelijker te maken hebben we de belangrijkste need to knows op een rijtje gezet: de voordelen van ND-filters en een paar handige tips.

 

Voordelen van ND-filters
We beginnen met de voordelen van de filters. Dit kan je helpen bij het maken van de keuze of een ND-filter is wat je zoekt om jouw fotografie naar het volgende level te brengen. ND-filters helpen je bij het volgende:

  • het binnenkomende licht wordt verminderd
  • je kan ‘motionblur’ toevoegen bij bewegende objecten
  • je kan lange sluitertijden gebruiken bij daglicht
  • je hebt de mogelijkheid om op een gedeelte van jouw kader minder licht te ontvangen
  • het is handig wanneer je veel gebruik maakt van een groot diafragma (f/1.8)
 

Tips voor het gebruik bij een ND-filter
Ben je er zeker van dat een grijsfilter je verder gaat helpen, dan helpen deze tips je goed van start:

  • Gebruik een ND-filter voornamelijk in situaties met veel licht. Zoals overdag
  • Wanneer je gebruik maakt van een ND filter, fotograaf dan in de M-modus
  • Variabele filters zijn handig wanneer je in verschillende situaties fotografeert
  • Let op bij het filmen met ND-filters, dat de framerate in verhouding met de sluitertijd goed staat ingesteld. 

Kort maar krachtig: ND-filter

Dit was het dan, de wereld van de ND-filters. Tijd om aan de slag te gaan in een mooi bos of strand bij jou in de omgeving. Of wil je nog meer inspiratie opdoen of nieuwe dingen leren? Bekijk dan onze andere keuzehulp artikelen of inspiratieblogs.

Terug naar de keuzehulpen