Wat is bokeh?

Als je ook maar enigszins geïnteresseerd bent in fotografie is de kans groot dat je het woord wel eens voorbij hebt horen komen: bokeh. Maar wat is bokeh precies? En hoe krijg je dat leuke bokeh effect in je foto’s? Dat leggen we hier aan je uit.

Bokeh

Bokeh is het effect van onscherpe onderdelen in een foto. Het is afgeleid van het Japanse woord boke, wat letterlijk “onscherpte” betekent. In professionele fotografie wordt bokeh gebruikt om de focus meer op het onderwerp te leggen door de achtergrond te vervagen en het onderwerp scherp in beeld te zetten. Bokeh creëer je met een groot diafragma zoals f/2.8 of meer.

Goede bokeh, slechte bokeh

Bokeh duidt dus de kwaliteit van onscherpte in de achtergrond van een foto aan. Meestal gaat dit om foto’s met een vervaagde achtergrond, zoals je vaak ziet bij portretfotografie en macrofotografie. Hier zijn echter wel verschillen in te bespeuren. De ene onscherpe achtergrond is namelijk beter dan de andere onscherpe achtergrond. Kijk maar eens naar de foto’s hieronder.

Op de linker foto zie je duidelijk dat de fotograaf scherp wilde stellen op de bloem in het midden. De achtergrond is onscherp, maar niet onscherp genoeg om rust te creëren in de foto. Hierdoor leidt de achtergrond af van het onderwerp. Dat kan juist je bedoeling zijn, maar meestal bereik je het beste resultaat met een rustige achtergrond met goede bokeh. Op de foto met de wasbeer zie je het resultaat van een goede bokeh. De wasbeer is scherp terwijl de achtergrond enorm vervaagd is, wat zorgt voor een rustige foto waarbij je aandacht direct uitgaat naar de wasbeer.

Het bokeh effect

Hoewel bokeh dus de kwaliteit van onscherpte in de achtergrond van een foto aanduidt, kennen veel mensen het als een effect dat zorgt voor leuke ronde lichtbollen in je foto: het bokeh effect. Dit geeft en iets rommeligere achtergrond, maar kan juist heel leuk werken in sommige foto’s. Bekijk maar eens de voorbeelden hieronder!

How to bokeh

Maar hoe creëer je nou dat effect? Allereerst moet je zorgen voor een zo groot mogelijk diafragma van op zijn minst f/2.8, maar liever nog groter. Een diafragma van f/2, f/1.8 of f/1.4 is ideaal. Met een zo groot mogelijk diafragma vallen de lichtstralen die van je achtergrond reflecteren namelijk meer verstrooid op de lens, wat zorgt voor een vervaagd beeld. Des te groter je diafragma, des te vager je achtergrond dus. De lichtstralen die van je focuspunt reflecteren, vallen wel recht op je lens. Daarom kan je het onderwerp van je foto wel scherp vastleggen met een groot diafragma.

De grootte van je diafragma is dus belangrijk bij het creëren van bokeh. De diafragmabladen zelf zijn echter ook enorm belangrijk en kunnen het verschil maken tussen mooie en minder mooie bokeh. Sommige diafragmabladen hebben een ronde opening en andere bladen hebben een hexagonale opening. Je raadt het al: bij de ronde opening is je bokeh rond en bij de hexagonale opening hexagonaal. Over het algemeen wordt ronde bokeh beter gewaardeerd dan hoekige. Ook het aantal diafragmabladen heeft hier invloed op. Voor de mooiste bokeh kan je het beste een lens met 9 diafragmabladen gebruiken, maar 7 voldoet ook. Daarnaast zorgen afgeronde diafragmabladen ook voor een soepelere bokeh dan recht afgesneden diafragmabladen. Houd hier dus rekening mee als je een lens aanschaft waarmee je mooie bokeh wilt kunnen creëren!

Daarnaast is afstand ook een belangrijke factor bij het creëren van bokeh. Voor de beste bokeh heb je namelijk zo veel mogelijk afstand tussen je onderwerp en de achtergrond. Experimenteer daarom met de ruimte tussen je onderwerp en de achtergrond om te kijken wat het mooiste resultaat oplevert. Soms kan het ook helpen om dichter bij je onderwerp te gaan staan voor een kleinere scherptediepte.

Creatief met bokeh

De vorm van bokeh kan dus beïnvloed worden door de vorm van je diafragmabladen. Dit betekent ook dat je met je bokeh kan experimenteren door een andere vorm te creëren. Op internet zijn veel tutorials te vinden waarin wordt uitgelegd hoe je zelf een bokeh filter in elkaar kan knutselen waarmee je hartjes, bloemetjes, kerstbomen en nog veel meer als bokeh kan fotograferen.

Ook is het leuk om te experimenteren met verschillende lichtbronnen voor andere soorten bokeh. Kerstlichtjes in verschillende kleuren, stadslichten of omgevingen met veel reflecterende voorwerpen zijn hier goede voorbeelden van. Doe alvast inspiratie op met de foto's hieronder!