Kamera_Express_logo_2019_svg.svg
  • Fotocamera's
  • Objectieven
  • Statieven
  • Videocamera's
  • Tassen
  • Studio
  • Beeldbewerking
  • Audio & televisie
  • Verrekijkers, scopes & accessoires
  • Accessoires
  • Outlet
  • Tweedehands
  • Acties
  • Canon
  • Sony
  • Nikon
  • Panasonic
  • Fujifilm
  • Sigma
  • DJI
  • Leica
  • Tamron
  • OM SYSTEM
  • Epson
  • Alle merken
  • Populaire Sony camera's
  • sony-a7v-1.jpg

    Sony A7 V body

  • sony-a6700-body_1.jpg

    Sony A6700 body

  • 12311310_1.jpg

    Sony Cybershot DSC-RX100 mark VII

  • Populaire Sony lenzen
  • SONY-FE-24-70MM-F2.8-GM-II-1.jpg

    Sony FE 24-70mm F/2.8 GM II objectief

  • SONY-FE-24-105MM-F4.0G-OSS-1.jpg

    Sony FE 24-105mm F/4.0G OSS objectief

  • SONY-FE-50MM-F1.8-1.jpg

    Sony FE 50mm F/1.8

  • Populaire Nikon camera's
  • Nikon-Z8_1.jpg

    Nikon Z8 body

  • nikon-z6-iii-1.jpg

    Nikon Z6 III body

  • nikon-zf_1.jpg

    Nikon Z f body zwart

  • Populaire Nikon lenzen
  • Nikon Z 24-70mm F28 S-line Nikkor 1.jpg

    Nikon NIKKOR Z 24-70mm F/2.8 S objectief

  • Nikon-Z-70-200mm-F18-S-line-Nikkor-1.jpg

    Nikon NIKKOR Z 70-200mm F/2.8 VR S

  • Nikon-Z-135mm-F1.8-1.jpg

    Nikon Z 135mm F/1.8 S-line Plena

  • Populaire Panasonic camera's
  • panasonic-g9ii-1.jpg

    Panasonic Lumix DC-G9II body

  • panasonic_lumix_S52X-1.jpg

    Panasonic Lumix DC-S5 IIX body

  • panasonic_lumix_s5_m2_body.jpg

    Panasonic Lumix DC-S5 II body

  • Populaire Panasonic Lenzen
  • 12289260_1.jpg

    Panasonic Lumix S 24-105mm F/4.0 Macro OIS

  • panasonic-lumixs-50mm-f18_1.jpg

    Panasonic Lumix S 50mm F/1.8

  • 12217412_1.jpg

    Panasonic Lumix G Vario 100-300mm F/4.0-5.6 mark II

  • Populaire Fujifilm camera's
  • fujifilm_x-t5_zwart-1.jpg

    Fujifilm X-T5 body zwart

  • Fujifilm-X-E5-zwart-1.jpg

    Fujifilm X-E5 body zwart

  • fujifilm-x100vi-silver-1.jpg

    Fujifilm X100VI zilver

  • Populaire Fujifilm Lenzen
  • Fujifilm_30700_foto1.jpg

    Fujifilm XF 70-300mm F/4.0-5.6 R LM OIS WR

  • 11024042_32426.jpg

    Fujifilm XF 16-55mm F/2.8 R LM WR

  • Fujifilm_XF33mm_F14_RWR_foto1.jpg

    Fujifilm XF 33mm F/1.4 R LM WR

  • Populaire Sigma groothoeklenzen
  • sigma-24-70-f2.8-dgdnii-art-lens-1.jpg

    Sigma 24-70mm F/2.8 DG DN Art II Sony FE

  • Sigma-18-50-E_1.jpg

    Sigma 18-50mm F/2.8 DC DN Contemporary Sony E objectief

  • Populaire Sigma macrolenzen
  • Sigma_105mm_F2.8_1_2.jpg

    Sigma 105mm F/2.8 DG DN Macro Art Sony FE

  • Populaire Sigma telelenzen
  • 12201072_1.jpg

    Sigma 150-600mm F/5-6.3 DG OS HSM Contemporary Canon EF

  • Sigma_70_200_2.8_1.jpg

    Sigma 70-200mm F/2.8 DG DN OS Sports Sony FE

  • Populaire DJI drones
  • DJI-Mini-5-Pro-Fly-More-Combo-Smart-Controller-Cleaning-Kit_1.1.jpg

    DJI Mini 5 Pro Fly More Combo + Smart Controller & Cleaning Kit

  • 12508293_1.jpg

    DJI Air 3S Fly More Combo + RC 2 Remote Controller

  • Populaire DJI actioncams
  • dji-osmo-action-6-adventure-combo-1.webp

    DJI Osmo Action 6 - Adventure Combo

  • osmo pocket4-in the box 2.jpg

    DJI Osmo Pocket 4 Creator Combo

  • Populaire DJI stabilizers
  • dji-rs-5-combo_12.jpg

    DJI RS 5 Combo

  • DJI-RS-4-Mini-1.jpg

    DJI RS 4 Mini Combo

  • Populaire Leica camera's
  • leica-q3-tegel-tabel.jpg

    Leica 19080 Q3 Black

  • leica-m11p-black_1.jpg

    Leica 20211 M11-P body zwart

  • 12486719-1.jpg

    Leica 10607 SL3 Black

  • Populaire Leica lenzen
  • Leica-11189-Vario-Elmarit-SL-2.8-24-70-ASPH_1.jpg

    Leica 11189 Vario-Elmarit-SL 24-70mm F/2.8 ASPH

  • Leica 11175 90-280mm.png

    Leica 11175 APO-Vario-Elmarit-SL 90-280mm F/2.8-4

  • leica-summilux-m-black_1.jpg

    Leica 11728 Summilux-M 50mm F/1.4 ASPH Black

  • Populaire Tamron groothoeklenzen
  • 12308793_1.jpg

    Tamron 17-28mm F/2.8 Di III RXD Sony FE

  • Tamron-28-75mm-F2.8-Di-III-VXD-G2_2.jpg

    Tamron 28-75mm F/2.8 Di III VXD G2 Sony FE

  • Populaire Tamron macrolenzen
  • Tamron-20mm-F28-Di-III-OSD.jpg

    Tamron 20mm F/2.8 Di III RXD Sony FE

  • Populaire Tamron telelenzen
  • Tamron 28-200mm F2.8-5.6 Di III RXD_1.jpg

    Tamron 28-200mm F/2.8-5.6 Di III RXD Sony FE

  • 12425774-1.jpg

    Tamron 50-400mm F/4.5-6.3 Di III VC VXD Sony FE

  • Populaire Olympus camera's
  • 12481096_1.jpg

    OM SYSTEM OM-1 mark II body

  • Olympus-E-M10-IV-zilver_1.jpg

    Olympus OM-D E-M10 mark IV Body zilver

  • OMSystem_Tough_TG7_rood_foto1.jpg

    OM SYSTEM Tough TG-7 rood

  • Populaire Olympus Lenzen
  • om-system-mzuiko-12-40mm_1.jpg

    OM SYSTEM M.Zuiko Digital ED 12-40mm F/2.8 PRO II

  • 11011001_24500.jpg

    Olympus M.Zuiko Digital ED 60mm F/2.8 Macro

  • Olympus_MFT_14-150mm_f40-56II_zwartED_M.JPG

    Olympus M.Zuiko Digital ED 14-150mm F/4.0-5.6 II

  • Populaire Epson printers
  • Epson-EcoTank-ET-8550_1.jpg

    Epson EcoTank ET-8550 all-in-one A3+ fotoprinter

  • 12364673_1.jpg

    Epson EcoTank ET-8500 all-in-one fotoprinter

  • 12333395.jpg

    Epson SureColor SC-P700 A3+ fotoprinter

  • Populaire Epson scanners
  • 12171706_1.jpg

    Epson Perfection V600 Photo scanner

  • 12203118.jpg

    Epson Perfection V850 Pro scanner

  • 12447712_1.jpg

    Epson Perfection V39II scanner

  • Tweedehands camera's
  • Tweedehands objectieven
  • Tweedehands statieven & gimbals
  • Tweedehands studio apparatuur
  • Tweedehands camera accessoires
  • Tweedehands analoog
  • Natuurfotografie
  • Stadsfotografie
  • Modelfotografie
  • Actiefotografie
  • Reportagefotografie
  • Studiofotografie
  • Videografie
  • Technieken

Wat is een RAW-foto?

RAW. Die drie letters ben je vast al eens tegengekomen, op het internet of in de instellingen van je camera. Maar wat is het nu precies en wat kan je ermee? Dat leggen we je uit in dit artikel.

RAW vs. JPG

De meeste camera’s hebben de optie om te fotograferen in RAW of JPG (of JPEG), of soms ook allebei tegelijk. Standaard zal je camera ingesteld staan op JPG (Joint Photographic Experts Group). Dit is dan ook het meest voorkomende type bestand en wordt voor veel digitale doeleinden gebruikt. Of dat nu een foto verzenden is of een foto op het internet plaatsen.

RAW is daarentegen niet geschikt om te delen. Je zou het in die zin kunnen vergelijken met het ouderwetse negatief dat eerst nog ontwikkeld moest worden. Die liet je ook niet aan je vrienden zien. Een RAW-bestand moet je eerst omzetten naar JPG. Bij dit omzetten komen de grote voordelen van RAW naar voren.

De voordelen van RAW

RAW bevat veel ruwe data. Vandaar ook de naam, die overigens geen afkorting is. De data van de foto is nog niet definitief in een mal gegoten en is dus nog gedeeltelijk aan te passen. Zo is het makkelijk om in een RAW-foto de witbalans te corrigeren of een per ongeluk over- of onderbelichte foto te redden. Bij een JPG-foto zijn deze mogelijkheden beperkt.

RAW_vbfoto_overbelicht.jpg

De voorbeeldfoto is duidelijk overbelicht. De wolken en de sneeuw op de toppen zijn volledig wit uitgevallen en er zijn geen details meer waar te nemen. Proberen we deze foto als JPG te corrigeren, dan zie je dat de overbelichte delen niet meer te redden vielen. Dat komt simpelweg omdat hier geen data is. De foto bevat alleen de witte pixels op de plek van de wolken en de sneeuw – de doortekening en details komen dan ook niet meer terug. De RAW-foto daarentegen bevat deze data wél. Daarom waren we bij het bewerken van het RAW-bestand in staat om de overbelichte foto op een mooie wijze te herstellen. De kleine nuances in de wolken en de sneeuw zijn nu duidelijk zichtbaar en goed van elkaar te onderscheiden.

RAW_vbfoto_JPGbewerkt.jpg
Nabewerking in JPG
RAW_vbfoto_RAWbewerkt.jpg
Nabewerking in RAW

De nadelen van RAW

Nu we de voordelen hebben gedemonstreerd vraag je je misschien af waarom je dan niet altijd in RAW zou fotograferen. Toch zijn er twee goede redenen om soms gewoon in JPG te schieten.

RAW kost meer tijd. Zoals gezegd bevat een RAW-bestand veel ruwe data. Dit neemt uiteraard ruimte in beslag. RAW-bestanden zijn al snel 5x keer groter dan dezelfde foto in JPG. Dit betekent dat je geheugenkaartje een stuk sneller vol is.

JPG-bestanden zijn kleiner. Omdat de RAW-foto nog ‘ontwikkeld’ moet worden is het totale proces van schieten in RAW tijdrovender dan wanneer je in JPG fotografeert. Voordat je een bestand hebt dat je kunt delen met je vrienden op social media moet het RAW-bestand eerst omgezet worden naar JPG. Het spreekt voor zich dat deze stap niet nodig als je direct in JPG schiet.

Hoe zet ik RAW om naar JPG?

Om het maximale resultaat uit je RAW-foto’s te halen moet je je wel even verdiepen in het bewerken hiervan. Dit kan bijvoorbeeld in Adobe Lightroom of Photoshop, maar vaak ook in de bijgeleverde software van je camera. Weet je nog niet zeker of dit wat voor jou is, dan kan je ook in zowel RAW als JPG schieten – mits je camera dit toestaat natuurlijk. Dan heb je in ieder geval altijd een direct bruikbaar bestand in de JPG-foto. Het nadeel is echter dat dit nog meer ruimte in beslag neemt op je geheugenkaart.

Toch is er geen enkele reden om je af te laten schrikken door het omzetten. Het hoeft namelijk helemaal niet lang te duren. Als je al wat ervaring hebt met het bewerken van JPG-foto’s zal je erachter komen dat het eigenlijk helemaal niet zoveel anders. Het enige verschil is dat het resultaat beter is omdat je meer data tot je beschikking hebt! Vaak is een beetje tweaken aan de belichting, het contrast en de witbalans al voldoende.

Nog een laatste tip: verwijder het RAW-bestand niet na het omzetten, tenzij je zeker weet dat je tevreden bent met het resultaat in JPG en geen andere versie meer gaat maken. Terugzetten van JPG naar RAW kan namelijk niet. De ruwe data is definitief verloren. Een RAW-foto kan je wel zo vaak omzetten naar JPG als je wilt.

Handig om te weten

RAW is een verzamelnaam voor allerlei verschillende bestandsextensies. Elk cameramerk gebruikt namelijk een andere extensie. Hieronder een overzicht:

  • Canon: .CR2, .CR3
  • Nikon: .NEF, .NRW
  • Sony: .ARW, .SRF, .SR2
  • Pentax: .PEF, .DNG
  • Olympus: .ORF
  • Panasonic: .RW2,
  • Fujifilm: .RAF
  • Samsung: .SRW
  • Adobe: .DNG

Overigens introduceren merken zo af en toe nieuwe extensies. Om deze te kunnen blijven openen is het zaak dat je bewerkingssoftware up to date is.

Waarom wel of niet kiezen voor RAW?

Door een RAW codec te gebruiken, geef je jezelf ruimte om fouten in belichting en kleur te corrigeren. Dat schept mogelijkheden in de nabewerking. Toch zitten niet alle foto- of videografen hier op te wachten. RAW video opnemen betekent namelijk tijd investeren. Het is geen kant en klare codec. Een ander mogelijk nadeel is de datasnelheid: raw verbruikt veel bytes op je harde schijf.

Voordelen van RAW

  • Supergoede beeldkwaliteit

  • Geen compressie artefacten

  • Witbalans in Post-Productie

  • Highlight Retentie

Nadelen van RAW

  • Grote bestanden

  • Niet geschikt voor aflevering

  • Hoog CPU Gebruik

  • Lastige Workflow

De verschillende soorten RAW

Om een beter idee te krijgen van wat er onder de motorkap van de verschillende RAW codecs gebeurt, zullen we wat dieper ingaan op wat verschillende codecs.

cDNG

Laten we voorop stellen dat cDNG vrij oud is (het bestaat al zo'n 13 jaar). Het wordt niet vaak meer gebruikt. Toch kan cDNG worden beschouwd als 'de originele' RAW voor video. Het geeft gebruikers (cinematografen en coloristen) een enorme flexibiliteit om hun ideale beeld te vormen. cDNG werd ontwikkeld door Adobe en het was hun bedoeling dat het de standaard zou worden voor raw video-opname en post-productie.

REDCODE RAW

RED kwam in 2007 op de markt met de RED ONE, een camera die ongeëvenaarde mogelijkheden bood voor digitale video-opname tegen een veel betaalbaardere prijs dan zijn belangrijkste concurrenten (Arri met de Arriflex D-20, Panavision met de Genesis en Sony met de CineAlta camera's). Een van de unieke verkoopargumenten van de RED ONE was RED's eigen RAW codec: REDCODE RAW.

BRAW

Blackmagic RAW onderscheidt zich door 'partial debayering', het verwerken van de beeldverwerking in de camera. Herinner je je de eieren waar we het eerder over hadden? Je zou kunnen zeggen dat BRAW een soort zachtgekookt ei is. Je moet er maar net van houden. BRAW doet het zware werk in de camera en laat de kleine dingen aan jou over: het kiezen van witbalans en ISO tijdens de postproductie bijvoorbeeld.

ProRes RAW

Hoewel ProRes RAW in 2018 door Apple werd uitgebracht, is de integratie ervan in de workflow van filmmakers en contentmakers een traag proces geweest. ProRes RAW is veelbelovend. Er zijn twee belangrijke redenen voor de trage adoptie van ProRes RAW. Ten eerste is er het octrooi van RED voor video-opname met een gecomprimeerde raw codec, wat betekent dat het voor camerafabrikanten onmogelijk of waarschijnlijk erg duur is om ProRes RAW in hun camera's te implementeren. Wat de data rates betreft, bestaat ProRes RAW uit twee formaten: ProRes RAW en ProRes RAW HQ. Deze nemen respectievelijk tussen 320-800 mb/s en 640-1120 mb/s op voor 4K-bestanden bij 24 fp/s.

ARRIRAW

ARRIRAW is de eigen RAW codec van Arri. Het neemt het afzonderlijke frames op. Deze worden opgeslagen in het .ari-formaat. Het is ook mogelijk om ARRIRAW op te nemen in een .mxf-container, waarbij de frames worden gecombineerd tot één bestand. In tegenstelling tot REDCODE RAW biedt ARRIRAW geen scala aan compressieverhoudingen, wat waarschijnlijk de reden is waarom het niet zo populair is. Veel Arri-gebruikers geven er de voorkeur aan hun projecten te filmen in de ProRes codecs voor efficiëntie. ARRIRAW kan rechtstreeks worden bewerkt in Adobe Premiere, Blackmagic Resolve of Autodesk Smoke.

Canon Cinema RAW Light

Cinema RAW Light is niet de enige RAW codec die Canon in camera's heeft geïmplementeerd, maar voor zover het cinecamera's betreft (C200, C300 III, C500 II), lijkt dit de richting te zijn die ze op willen gaan. Ook al noemen ze het RAW 'light', vergeleken met andere gecomprimeerde codecs zoals BRAW of REDCODE RAW,is de datasnelheid met ± 1 Gb/s behoorlijk fors. Canon Cinema RAW Light kan rechtstreeks worden gebruikt in de gangbare NLE-systemen (non-linear editing), maar afhankelijk van je NLE en hardware verloopt het afspelen misschien niet altijd even vloeiend. De Cinema EOS-camera's die Cinema RAW Light opnemen bieden gelijktijdige proxy-opnamen, wat dit probleem zou kunnen oplossen.