Interview met Sony-ambassadeur Brendan de Clercq

Wie fotograaf Brendan de Clercq vraagt wat hij het belangrijkste in zijn werk vindt, krijgt een kort antwoord: ‘Vertrouwen.’ Want daar draait het om, volgens de in Alkmaar gevestigde modelfotograaf en Sony-ambassadeur. ‘Op het moment dat iemand bij mij de studio instapt begin ik met het smeden van een vertrouwensband. Ik wil namelijk dat het model zich bij mij volledig op zijn of haar gemak voelt, zodat ik de echte persoon op de foto kan zetten.’

Hij omschrijft het proces dat voor het maken van de foto komt als het ‘wegpellen van lagen’. ‘Als iemand voor het eerst mijn studio binnenwandelt is diegene niet zichzelf. Het is een vreemde omgeving, er gebeurt misschien van alles, zoals het opbouwen van de belichting. Als je daar voor de shoot niets mee doet, zie je dat hoe dan ook terug in het resultaat. Mensen zetten een masker op, zijn niet zoals ze zijn. Terwijl ik ze als zichzelf op de foto wil.’ Om die reden hecht Brendan heel veel waarde aan het voorgesprek.

Daarin kan hij vragen stellen aan het model, om hem of haar beter te leren kennen. ‘Ik let tijdens het voorgesprek heel goed op de gezichtsuitdrukkingen, zodat ik tijdens de shoot weet wat ik moet zeggen of vragen om die gezichtsuitdrukking te krijgen waarvan ik denk: dit is ‘m, dit is de foto die ik wil hebben.’ Communicatie is dus alles. ‘Het model en ik: wij maken samen de foto. En dat geldt voor iedereen die ik fotografeer: of het nou een bekende persoon is of de overbuurman.’

'Ik ben een echte close-up fotograaf. Tijdens de shoot sta ik dicht op mijn model. Hier geldt ook: communicatie en vertrouwen. Al jaren voor #metoo wist ik dat vertrouwen het allerbelangrijkst is. Ik vraag mijn modellen altijd of ik ze mag aanraken. Als ik bijvoorbeeld een shoot heb voor cosmeticamerk l’Oréal moet ik soms een haarlok net een beetje anders leggen om de goede foto te krijgen. Ik ben als fotograaf de enige die weet hoe die lok moet vallen; ik kom dus heel dichtbij. Dat kan alleen maar omdat mijn model mij volledig vertrouwt.’

‘Ik let tijdens het voorgesprek heel goed op de gezichtsuitdrukkingen, zodat ik tijdens de shoot weet wat ik moet zeggen of vragen om die gezichtsuitdrukking te krijgen waarvan ik denk: dit is ‘m, dit is de foto die ik wil hebben.’

Barry Hay

Met smaak vertelt Brendan hoe hij ooit een foto moest maken van Golden Earring-zanger Barry Hay. ‘Ik was die dag de twintigste fotograaf en de laatste voor de lunch. Nou, dan weet je van tevoren: dan heeft Barry honger en er eigenlijk niet zo’n zin meer in. Dus wat deed ik? Ik kocht van tevoren een fles van zijn favoriete champagne. Dus ik naar binnen. Ik kreeg 10 minuten voor de foto. 'Nou, zei ik, zo werkt het dus niet.' Discussie. Enfin, Barry komt binnen en vraagt wat er loos is. Ik laat ‘m die champagne zien en zeg: 'Kijk eens wat ik voor je heb meegebracht?'

'Eind van het liedje was dat ik een half uur kon fotograferen en dat Barry me meenam naar de lunch. Omdat ik die champagne had meegebracht. Ik mocht vervolgens een week later een shoot met hem doen in Paradiso.'

'Tien jaar later reisde ik naar Curaçao - waar Hay het grootste deel van het jaar woont - om hem weer te fotograferen. Hij herkende me nog: 'Hé Brendan, ik heb die foto met die champagne nog steeds in Nederland aan de muur, op de allerbelangrijkste plek van het huis.' Oh, zeg ik, waar dan? Zegt ie: 'Op de wc.’'

Zwart-wit

Ruige zwart-witfoto’s, close-up en met veel contrast zijn Brendans handelsmerk. ‘Klanten zoeken mij op vanwege mijn stijl van fotograferen. ‘Ik ben groot geworden met zwart-wit. Mijn vader was een filmer, in mijn eerste camera’s zaten alleen zwart-witrolletjes.’ Mijn hele denkwijze is zwart-wit. Met zwart-wit pak je volgens mij de essentie van iemand, niets leid je daarvan af. Je bent ook kwetsbaarder in zwart-wit.’ Brendan is fan van grote zwart-wit fotografen als Ansel Adams, de uitvinder van het zone-systeem.

Dat neemt niet weg dat Brendan de laatste tijd steeds vaker in kleur fotografeert. ‘Waarom? Omdat ik wil blijven leren. Ik wil nieuwe dingen ontdekken, dus ook kleurenfotografie. Mijn motto is: ‘Op een dag maak ik de beste foto’. Dat kan ook een kleurenfoto zijn. Zolang ik de essentie van de gefotografeerde maar kan pakken. Om dezelfde reden wil ik ook kinderen fotograferen. Dat vind ik namelijk heel moeilijk, om met kinderen dezelfde vertrouwensband te krijgen als met volwassenen. En het mag best mislukken, ik vind het niet erg om op m’n bek te gaan. Daar leer ik alleen maar van.’

'Met zwart-wit pak je volgens mij de essentie van iemand, niets leid je daarvan af. Je bent ook kwetsbaarder in zwart-wit.’

Droom

Er zijn mensen die Brendan nog heel graag wil fotograferen. Zijn filmhelden bijvoorbeeld: Robert de Niro en Al Pachino. Dichter bij huis, maar misschien wel net zo moeilijk, staat Geert Wilders op zijn lijstje. ‘Niet omdat ik zo’n fan van hem ben, maar omdat ik wil weten wie hij echt is. Wilders is ook een baby’tje geweest, hij is niet geboren zoals hij nu is. Om dezelfde reden wil ik de baas van Noord-Korea wel een een dagje volgen, Kim Jong-un. Lijkt me heel interessant. En het gaat me lukken ook!’

Brendan de Clercq over Sony

De camera waarmee Brendan meestal werkt is de Sony A7R III. ‘Een fantastische camera. Een verlengstuk van mijn gedachten. Wat ik bedenk, kan ik ermee zonder dat ik er over na hoef te denken. Net zo intuïtief als je iemand een hand geeft, daar hoef je ook niet meer over na te denken. Dat doe je gewoon.’ Omdat de Alkmaarder graag met zijn diafragma wijd open fotografeert, is hij ontzettend blij met de extreem goed werkende eye-autofocus van de Sony, die feilloos scherpstelt op de ogen (of het dichtstbijzijnde oog) van het model.

‘Met een groot diafragma, en dus een minimale scherptediepte, is de kans op onscherpe ogen best groot. Een beetje beweging en de ogen zijn uit de scherpte. Met de eye-autofocus gebeurt dat niet. Het is altijd raak, ook als het model beweegt. En ik maak maar éen foto per keer hè, Niks ratatata (op continu, red) en er vanuit gaan dat er altijd wel een goeie tussen zit. Zo werk ik niet. Ik weet gewoon dat ik met m’n Sony altijd goed zit.’

Dit is ook niet in de laatste plaats te danken aan Brendans favoriete lens, de 85mm F/1.4 G-Master. ‘Wat een lens is dat. Haarscherp, ook bij volle lensopening. De snelle scherpstelling werkt prima samen met de eye-AF’ Belangrijk is dat de lens ook op de toekomst is voorbereid. Het is een G-Master, dus geschikt voor sensoren met een 100-megapixel sensor. Die komen er snel aan, dat is zeker. Dus ik zit de komende jaren goed.'

De beste apparatuur voor portretfotografie

Bekijk hieronder onze selectie van ideale camera's en objectieven waarmee je prachtige portretten kunt maken. Voor gevorderde of professionele fotografen zijn de Sony A7R mark II of mark III ideaal! Voor een beginnende fotograaf die een lichtgewicht camera zoekt voor onderwerg met hoge beeldkwaliteit is de RX100 mark VI perfect. Bekijk ook onze selecte aan lichtsterke objectieven voor de mooiste beelden.