Fotograferen met de belichtingsdriehoek

Daar is-ie dan: je nieuwe camera. Een goede reden om op pad te gaan en nieuwe foto’s te maken. Maar hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat de belichting tijdens het fotograferen altijd goed is? Hoe je dit doet, leggen we je uit in dit artikel.

Wat is de belichtingsdriehoek?

Wanneer je een foto maakt, leg je niet het licht vast dat op het voorwerp valt, maar het licht dat op de sensor van je camera valt. Dit verklaart waarom foto’s soms te donker zijn terwijl je onderwerp wel licht genoeg lijkt door de zoeker. Als de belichting goed is wordt het eindresultaat niet te donker, niet te licht maar uiteraard precies goed. Je kunt dit bereiken door een juiste combinatie van het diafragma, sluitertijd en ISO. Hiermee kan je op jouw camera de belichting regelen van de foto. Dit wordt ook wel de belichtingsdriehoek genoemd.

Diafragma, sluitertijd en ISO?

Mochten deze begrippen onbekend zijn voor je? Dan is het tijd om je deze even kort uit te leggen voordat we verder ingaan op de belichtingsdriehoek.

Diafragma

Een diafragma is de verstelbare opening van de lens waarmee jij bepaalt hoeveel licht er op de sensor van je camera komt en hoe groot het scherptegebied is. Scherptediepte is de diepte in de foto dat scherp is. Met een groot diafragma is er weinig scherptediepte, hiermee kies je een gebied dat scherp is en daar omheen is het wazig. Een klein diafragma is veel scherptediepte. Dit houdt in dat de onderwerpen op de voorgrond en de achtergrond scherp zijn. Het f-getal wat op je lens staat is het diafragma bereik van jouw lens.

Sluitertijd

De sluitertijd bepaalt hoeveel licht er op de sensor van je camera valt. Hoe langer de sluiter open staat, hoe meer licht er op de sensor valt en dus hoe lichter je foto wordt. Naast de hoeveelheid licht op je sensor valt heeft de sluitertijd nog een tweede functie. Het bepaalt namelijk ook de beweging op je foto: is het onderwerp bewogen (lange sluitertijd) of is je onderwerp juist ‘bevroren’ (korte sluitertijd).

ISO

De ISO-waarde is de instelling waarmee je de lichtgevoeligheid van de sensor kan bepalen. Dit werkt heel eenvoudig: hoe hoger het ISO-getal, des te hoger de lichtgevoeligheid van de sensor. Dit brengt ook een nadeel met zich mee, want dit kan namelijk ook meer ruis op je foto veroorzaken. Ruis is een onscherpte op de foto door te weinig of slecht licht toen je de foto maakte, dit resulteert dan in een zogenaamde korrel op je foto. Door de ISO goed in te stellen voorkom je dit.

Hoe werkt een belichtingsdriehoek?

Een belichtingsdriehoek houdt in dat de drie onderdelen (diafragma, sluitertijd en ISO) precies goed op elkaar afgesteld moeten zijn. Dan vormt het een gelijkzijdige driehoek. Als je deze creëert, heb je een goed belichte foto gemaakt.

Mocht je de foto toch iets lichter willen, dan pas je de sluitertijd aan. Dit houdt in dat de driehoek niet meer in balans is. Houd er daarom rekening mee dat je de andere zijde(s) opnieuw instelt. Alleen op deze manier breng je opnieuw balans in je foto. Bijvoorbeeld: je hebt een foto gemaakt maar wil iets meer scherptediepte in de foto aanbrengen, dan pas je het diafragma aan. Vergeet dan niet te kijken naar de sluitertijd, want deze moet in verhouding zijn ten opzichte van het diafragma om een goed belichte foto te krijgen.