Wat is witbalans en hoe werkt het?

Wat is witbalans? | Kleurzweem | Hoe stel je witbalans in? | Creatief met witbalans

Is je foto ineens veel geler of juist blauwer dan je van tevoren gedacht had? En heb je geen idee hoe dit gekomen is aangezien je naar jouw idee alles goed gedaan hebt? Zeer waarschijnlijk heeft dit met de instellingen van de witbalans van jouw camera te maken. Als jouw camera op de automatische witbalans stand staat heb je kans dat hij het weleens mis heeft. Over het algemeen zorgt deze stand ervoor dat je de juiste kleuren in de foto krijgt, maar soms zit de camera er weleens naast. Wat is die witbalans precies en hoe kan je dit het beste instellen? Wij gaan het hieronder uitleggen!

Wat is witbalans?

Elke lichtbron heeft zijn eigen kleur, zo verschillen bijvoorbeeld kunstlicht en daglicht in kleur ook al zien we dat zelf misschien minder goed. Hierdoor kunnen foto’s onder verschillende lichtomstandigheden heel verschillend uitpakken. Om dit te corrigeren moet je de witbalans instellen. Als je de juiste witbalans instelt bij de juiste lichtomstandigheden zullen de kleuren in je foto natuurlijk over komen.

Zelf hebben wij deze kleuren niet altijd in de gaten, dit komt omdat onze hersenen dit voor ons corrigeren. Bijvoorbeeld als je een boek binnen bij kunstlicht of buiten bij daglicht leest, voor ons gevoel zijn de bladzijdes van het boek altijd wit. Maar in werkelijkheid hebben kunstlicht en daglicht een heel andere kleursamenstelling. Kunstlicht is vaak rood of geelachtig terwijl daglicht helder wit is. Verschillen in kleuren merk je ook bij het fotograferen op verschillende tijdstippen. De witbalans is er om ervoor te zorgen dat de kleuren juist gecorrigeerd worden naar de lichtomstandigheden. Met witbalans geef je dus aan welke kleur eigenlijk wit is. De witbalans wordt aangeduid met een zogenaamde kleurtemperatuur in de maat Kelvin.

Kleurzweem

Als de witbalans niet klopt, krijg je de verkeerde kleuren. Er zit dan een kleur in jouw foto die je met het blote oog niet gezien had. Die verkeerde kleur heet een kleurzweem. Bijvoorbeeld wanneer je de witbalans op een zonnige dag ingesteld hebt op gloeilampenlicht, dan wordt de foto een stuk blauwer. Wanneer je bij een foto in kunstlicht de witbalans op daglicht zet, zal de foto te geel worden.

Hoe stel je de witbalans in?

Je kan er voor kiezen om de witbalans op de automatische stand te laten staan, dan kijkt de camera zelf welke instellingen het beste zijn voor dat moment. Alleen kan de camera er ook weleens eens naast zitten aangezien licht nooit echt hetzelfde is. Wil je er zeker van zijn dat de witbalans is zoals hij hoort te zijn dan kan je de witbalans het beste handmatig in stellen. Tegenwoordig heeft vrijwel elke camera de mogelijkheid om de witbalans handmatig in te stellen. Om het wat makkelijker te maken hebben de meeste camera’s verschillende voorinstellingen om de witbalans aan te passen. Hieronder staan de belangrijkste voorinstellingen kort uitgelegd:

  • Auto: Dit is de automatische stand, hierbij bepaalt de camera zelf de witbalans. Deze stand is vooral handig voor als je niet precies weet wat witbalans is en hoe je het moet gebruiken.
  • Daglicht: Deze stand gebruik je wanneer je buiten gaat fotograferen. Alleen kan deze stand er nog weleens naast zitten, aangezien niet iedere daglichtsituatie hetzelfde is. Zo is het licht in de ochtend anders dan bijvoorbeeld midden op de dag.
  • Schaduw: Schaduwen zorgen vaak voor een beetje koele belichte foto’s. Als je de witbalans op de schaduwstand zet worden de donkere schaduwkleuren wat warmer gemaakt.
  • Bewolkt: Wanneer je gaat fotograferen op een bewolkte dag, kan je jouw camera op deze stand zetten. Het licht is vaak gelijkmatig van eenzelfde kleurtemperatuur en de bewolking werkt als een soort grote softbox. (Als je mooie herfstfoto’s wilt maken komt deze stand ook goed van pas, de herfstkleuren zullen er namelijk nog meer uitspringen)
  • Lamplicht/Gloeilamp: Deze stand is ideaal voor het fotograferen van binnenshuis waar gloeilampen aanwezig zijn. Deze witbalansinstelling voegt meer koelere kleuren toe, waardoor het licht minder rood/oranje wordt.
  • Halogeen/TL: Wanneer je gaat fotograferen in gebouwen met TL-licht maak je met deze stand de koude TL-lampen iets warmer.
  • Flitslicht: Deze stand compenseert het licht van een (externe) flitser. Door het flitslicht kan een foto er koel en blauw uitzien.
  • Handmatig: Deze stand kan je gebruiken wanneer je zelf de witbalans hebt bepaald, bijvoorbeeld met behulp van een grijskaart of wit vlak.

Vergeet niet om je instellingen weer te veranderen als je bijvoorbeeld van binnen naar buiten gaat anders zit je alsnog met een foto met de verkeerde kleuren!

Creatief met witbalans

Natuurlijk is het niet altijd belangrijk dat alle kleuren precies kloppen. Soms wil je juist een foto een bepaalde sfeer meegeven, zo kan je een zomerse foto met een koele witbalans juist heel koud laten lijken. Of als je bijvoorbeeld een zonsondergang gaat fotograferen, kan het mooi zijn om de blauwe kleuren er nog meer uit te filteren en de rode kleuren meer aan te zetten. Je kan achteraf ook de witbalans van jouw foto’s aanpassen in een nabewerkingsprogramma zoals Adobe Photoshop of Lightroom. Hierbij is het wel belangrijk om te fotograferen in RAW aangezien je met dit bestand veel meer kleuren kunt terughalen en aanpassen. Op deze manier kan je zelf bepalen welke sfeer je jouw foto wilt meegeven.

Extra warme kleuren

Extra koude kleuren

Alle Blogs

Meer blogs lezen?

Bekijk ook eens deze blogs: