12 tips voor studiofotografie 

“I always prefer to work in the studio. It isolates people from their environment. They become in a sense... symbolic of themselves," aldus de Amerikaanse fashion- en portretfotograaf Richard Avedon.

Wil je dit ook ervaren? Wil je je studio-fotografiekunsten oppakken en verbeteren? Neem dan deze 12 tips and tricks goed door. De tips gaan over materiaalgebruik, de omgang met het model, rekwisieten, muziek, styling, instellingen en tethered shooten.

Materiaal | Omgang met het model | Rekwisieten en muziek | Styling | Instellingen en tethered shooten


Materiaal

Tip 1. Gebruik een lichtmeter

Een goede belichting is de basis van elke foto. Een lichtmeter geeft geen garantie op goed resultaat maar is wel een perfect hulpmiddel om de juiste belichtingsinstellingen te krijgen.

De ingebouwde lichtmeter van de camera is niet voldoende, die heeft het soms mis. Daarom is het handig om een externe lichtmeter te gebruiken.

Portretfotograaf Brendan de Clercq is fan van lichtmeters: "Meten is weten. Ik wil weten wat mijn licht doet. Dan hoef ik me daar niet druk om te maken en kan ik me focussen op het creatieve."

Tip 2. Reflectieschermen 

Reflectieschermen zijn uitstekend te gebruiken in de studio. Wanneer er bijvoorbeeld een set-up is met slechts één lamp, kun je met een reflectiescherm schaduwen voorzien van invullicht.

Ook bij meer complexe lichtopstellingen zijn reflectieschermen onmisbaar. Als er meerdere lichtbronnen gebruikt worden, is de kans op strooilicht op het onderwerp groter.

Om dit tegen te gaan kun je gebruik maken van het zwarte deel van een reflectiescherm om het licht te blokkeren.

Tip 3. Lampen

Fotografen Toonen en Wientjens (ook bekend van Playboy) zeggen over het gebruik van lampen: "Je hebt absoluut geen hele batterij lampen nodig om een goede foto te maken. Integendeel. Wij maken de meeste foto’s met één of twee lampen en/of een reflectiescherm.

Begin eens met één lamp en schuif daarmee rond je model (ook in hoogte), dan zie je wat er gebeurt. Gebruik vooral je ogen en kijk waar licht en schaduw vallen. Direct meerdere lichtbronnen tegelijkertijd gebruiken schept verwarring.

Als je nog niet met studiolicht werkt, schaf dan eens één lamp aan (met bijvoorbeeld softbox en beautydish) in plaats van weer een camerabody.

Een zinvolle aanschaf, want je vergroot je fotografische mogelijkheden meteen met een factor 10+! Als je budget het toelaat is een lamp met verwisselbare accu handig om ook (buiten) op locatie zonder stroom uit de voeten te kunnen."

Tip 4. Zorg dat je je apparatuur in dienst stelt van je werk, niet andersom

Tip van ShotbySud: "Uiteraard is het belangrijk om een goede basis aan studio-apparatuur te hebben. Zelf schiet ik met mijn Canon 6D35mm F/1.4 Sigma Art DG HSM Canon-lens en ik heb alles zelf geleerd. Trial and error werkt voor mij goed. 

Ik ben pas drie jaar geleden begonnen met fotografie en een echte autodidact. Meestal maak ik gebruik van daglicht, soms zet ik een softbox in. De ene keer gebruik ik een achtergronddoek, een andere keer niet. Of ik gebruik het op mijn manier: als ondergrond. En wanneer ik zin heb, gebruik ik props, het liefst op een zo origineel mogelijke manier.

Alles bij elkaar vind ik het belangrijk dat je een eigen stijl ontwikkelt. Zet je apparatuur, je attributen en techniek in om die stijl tot uiting te brengen. Zorg niet dat je een slaaf wordt van de techniek.

Richt je op je eigen stijl!


Omgang met het model

Tip 5. Ga voor natuurlijke poses

Fotografen Toonen en Wientjens geven de volgende tip: "Ga voor stijlvolle, natuurlijke poses en maak het vooral niet te ingewikkeld.

Loop je vast, laat je model dan een pose maken die zij gaaf vindt, dat kan jou weer op het idee van nieuwe poses brengen. Laat je model niet altijd in de camera kijken, maar eroverheen, richting de lamp of naar een denkbeelding persoon in de ruimte."
 

Tip 6. Praat met het model 

Elke studiofotograaf zal beamen dat het belangrijk is om te praten met je model. Van tevoren, zodat je afspraken kunt maken (eventueel aan de hand van een moodboard) maar zeker ook tijdens de shoot.

Toonen en Wientjens hebben dezelfde mening en zeggen hierover: "Geef duidelijke aanwijzingen, laat gerust weten dat je model het goed doet en neem de tijd; je kunt beter 10 goede dan 100 ‘net niet’-foto’s schieten."


Styling

Tip 7. Mua

Vivian Kramer van Sugarcoated Pictures raadt je aan gebruik te maken van een make up-artist, een "Mua".

In de studio is een goede foto make-up bij je (vrouwelijke) model eigenlijk wel noodzakelijk. Zoek een Mua (make-up artist) om je team te versterken. Ga je nog een stapje verder dan is een Muha (make-up and hair artist) ideaal voor the perfect picture. 

Bespreek voorafgaand aan de shoot-dag goed met je team voor welke sfeer/look je wil gaan. Maak een moodboard. Zo voorkom je verspilling van tijd en energie door miscommunicatie. Je kunt laten zien wat je zelf in gedachten had en ziet dan ook goed wat de klant bedoelt.

Vraag de mensen uit je team of ze ook inspiratie willen verzamelen naar aanleiding van het moodboard. Zo kom je er gelijk achter of je op dezelfde lijn zit met elkaar. O, en nog een extra tip: een goed setje nepwimpers zorgt voor een prachtige oogopslag!"


 

Tip 8. Kleding

Vivian Kramer van Sugarcoated Pictures experimenteert vaak met kleding in haar shoots. Haar tip: "Ga je met modellen aan de slag? Denk goed na over de kleding die gedragen zal worden tijdens de shoot.

Werk je liever niet met een stylist of is die mogelijkheid er niet vraag je model dan in ieder geval om een aantal outfits in verschillende kleuren mee te nemen en test even kort het effect van de kleding voor de camera.

Vraag je model ook om goed passend ondergoed aan te trekken, dit scheelt je vervelend Photoshop-werk achteraf.

Voor sommige vrouwelijke modellen is het prettig om tijdens een shoot hakken te dragen, dit helpt ze met een mooie sterke rechte houding. Zelfs al staan de hakken niet eens op de foto, kan het dus zeker wel een bijdrage leveren in je eindresultaat. Wij bij Sugarcoated gaan voor een flinke kleurbom in onze pin-up foto’s. Dit is één van de belangrijke dingen die onze foto’s zeer herkenbaar maakt. Een rode jurk voor een roze achtergrond vind ik geweldig."


Rekwisieten en muziek

Tip 9. Rekwisieten

Conceptueel fashion-, portret- en fine-art fotograaf Richard Terborg geeft de volgende tip: "Ik gebruik heel vaak rekwisieten (ofwel: props). Om het verhaal in het beeld te versterken. Heel vaak is een studio maar een lege studio en moet je het van de expressie en pose van het model hebben. Maar die hebben niet altijd de ervaring om er meteen in te vallen. Dan kan een rekwisiet zoals een ballon of een bloem, of misschien een steampunk setting helpen.

Zo krijg je het model in de sfeer die je wil laten zien. Het gebeurt heel vaak dat een model zich dan in het character in gaat leven, puur doordat we hem of haar iets in de hand geven dat erbij past. Of doordat we hem of haar in een bepaalde stijl kleden. Of doordat we mooi bij elkaar gezochte spullen in een bepaalde setting plaatsen. Dat werkt sneller dan het eruit proberen te praten of te dirigeren."

Tip 10. Muziek

Portretfotograaf Richard Terborg tipt: "Muziek bepaalt heel veel in de studio. Ik ga niet uit van mijn eigen muzieksmaak.

Ik doe juist onderzoek naar mijn team, naar de modellen/visagisten. Ik kijk op hun Facebook en Instagram. Zo achterhaal ik wat hun smaak is. Wat ze leuk vinden.

Die muziek draai ik dan als ze binnen komen en zijn. De bijpassende muziek stelt je team en model op hun gemak. Dit maakt de connectie altijd iets makkelijker als je gaat beginnen. Ook kan het de thema/sfeer bepalen.

Bij een Vitoriaanse shoot heb ik bijvoorbeeld Victoriaanse muziek. Bij een pinup shoot, draai ik pinup muziek. Dat brengt je model en het team helemaal in de sfeer van het thema dat je aan het shooten ben. Ik ga nergens heen zonder mijn bluetooth speakers."


Instellingen en tethered shooten

Tip 11. Standaardinstellingen 

Zorg dat je weet wat voor jou fijne standaardinstellingen zijn zodat je daar niet te veel mee bezig hoeft te zijn tijdens de shoot zelf. Veel studiofotografen houden hun ISO laag in de studio, zetten hun sluitertijd op 1/125  en stellen hun diafragma variabel in. Als je met externe lichtbronnen aan de slag gaat, is het bovendien belangrijk dat je de witbalans van je camera goed hebt ingesteld. Dit kun je doen aan de hand van een grijskaart. Als je echt iets speciaals doet, dan is het uiteraard belangrijk dat je de instellingen ook weer los kan laten en alles opnieuw handmatig instelt.

Je verlengt de levensduur van je materiaal door er zorgzaam mee om te gaan. Controleer je apparatuur regelmatig.

Tip 12. Tethered in de studio

Portretfotograaf Richard Terborg raadt aan: "Het kan handig zijn om in de studio tethered te shooten (met een kabel van je camera naar je computer). Dit kan helpen bij het instellen van je lampen en bij het positioneren van je lampen. Je ziet dan meteen hoe alles eruit komt te zien.

Tethered te werk gaan, kan ook je model helpen. Ze zien meteen hoe en waar ze hun pose anders moeten doen en welke aanpassingen goed zijn. Bovendien zie je in één oogopslag of de foto scherp is. Ik gebruik in mijn studio bijna áltijd wel een tether-kabel naar mijn laptop. Na een fotosessie kunnen we dan meteen even reviewen. Tijdens de sessie zelf voeren we aanpassingen meteen door, daar waar dat nodig is."

Terug naar de studio